Methanol

Methanol CH3OH met kookpunt 65°C is de eenvoudigste alcohol, is giftig en veroorzaakt op termijn blindheid en allerhande neurologische stoornissen van duizeligheid tot depressie, een hoge dosis (ongev. 25 g voor een volwassene) kan tot de dood leiden. Het vlampunt (temperatuur waarop er nog voldoende damp gevormd wordt om te branden) is 11°C. Een methanol-luchtmengsel is explosief bij een alcoholgehalte tussen de 6 en 36 vol%!

Methanol ontstaat bij de vergisting van 5-waardige suikers (pentose) deze suikers ontstaan door enzymen die gistcellen afscheiden om cellulose (celwanden van vruchten) af te breken.

Als je vertrekt van suiker of granen zijn er enkel 6-waardige suikers en die vergisten enkel tot ethanol CH3CH2OH met kookpunt 78°C, de alcohol die we wensen.

Als je vertrekt van vruchten, zeker vruchten met hoog pectinegehalte (pruimen: zeker als ze half gedroogd zijn, vers is in orde) en je zou dit destilleren (wat verboden is in België), is het risico wat groter om iets hogere concentraties methanol in het destillaat te krijgen (vandaar de ongevallen met zelf gestookte Slivovitz (uit pruimen) in de Balkan, alhoewel het dikwijls een cyanidevergiftiging is door gebroken pitten zodat de cyanide, die er van nature inzit, kan vrijkomen). Commerciële witte wijn bevat ongeveer 100 mg methanol per liter wijn, rode wijn ongeveer 50 mg/ l. De wettelijk toegestane maximum concentratie bedraagt 300 mg/l.

Beide alcoholen scheiden door destillatie ligt moeilijk daar ze perfect in elkaar oplossen en daar het kookpunt erg dicht bij elkaar ligt, technisch kan dit wel door het gebruik van een lange kolom zodat in deze kolom de temperatuur tussen onder- en bovenzijde sterk verschilt (zulk een constructie is voor de amateur onbetaalbaar en onhandelbaar). Het kan ook door bij de destillatie een voldoende grote voorloop (0,5 - 1 %) te nemen daar hierin, als er methanol aanwezig zou zijn, het meester ervan voorkomt.